RSS Feed

Archive for April, 2010

Ring van Port Elizabeth – Sentrale temas en vrae vir refleksie

2010/04/29 by Danie Mouton No Comments »

1.      SENTRALE TEMAS IN DIE TERUGVOER

  • Demografiese skuiwe vind plaas, sodat die samestelling van die gemeenskappe verander.
  • Lidmate verouder en kindertalle neem in sommige gemeentes af.  Moedergemeente hou bykans weekliks begrafnis en krimp vinnig. Ook ander gemeentes rapporteer dat die gemiddelde ouderdom styg.
  • Woonbuurte word omskep in besigheidsareas, bv De Duin (gasvryheidsbedryf), ’n nuwe sake-kern (Hoogland) ontstaan, groot, nuwe hotel (Somerstrand), Walmer.
  • Verskeie gemeentes meld dat misdaad en sekuriteit toenemend in woonbuurte verswak, roof neem toe.
  • Jeugbedieninge in ’n aantal kontekste raak maklik multikultureel, bv Kensington en Moedergemeente.
  • Vennote speel ’n belangrike rol, bv tuistes vir bejaardes, Vistarus, Maranatha, die polisieforum, Protea Plek van Veiligheid, Kinderoord MTR Smit, Mothwa Haven, e.s.m.
  • Gemeentes fokus op noodlydendes (Boswerkers), jeug, Xhosasprekendes (Bybelverspreiding), voedselbedieninge (sopkombuis), bejaardes, gevangenes.  Sommige gemeentes noem hier baie spesifieke voorbeelde, terwyl ander meer baie aanduidings gee.
  • Energiepunte is eredienste, gemeentelike bedieninge en programme, kleingroepe, die wyse waarop lidmate God in hul daaglikse lewe ontdek, uitreike en omgee teenoor mense in die omgewing.
  • Gemeentes wat die middestad bedien rapporteer uitdagings rondom prostitusie, dwelmhandel, vinnige verwisselings van inwoners en misdaad.
  • Een gemeente het nie Vorm A voltooi nie.

2.      VRAE AAN RINGSGEMEENTES

  1. Die bediening in die sentrale middestad bied uitdagings wat te groot is vir die betrokke gemeentes in terme van hulpbronne benodig en lidmaattal.  Veral PE-Sentraal is hier ter sprake, maar dink ook aan Moedergemeente.  Watter vennootskappe met die voorstedelike ringsgemeentes, wat oor baie meer bronne beskik, is moontlik?
  2. Waar nuwe besigheidsontwikkelings binne gemeentegrense voorkom, word nuwe gestaltes van bediening nodig.  Wat doen gemeentes om mense in hul werkplekke met die evangelie te bereik?  Watter kundigheid bestaan in hierdie verband en watter vennote kan geïdentifiseer word?
  3. In watter mate het ringsgemeente eienaarskap aanvaar vir ringsprojekte, soos Wêreldsokkerbeker 2010?
  4. Konkrete gemeenskapsuitreike neem toe, bv sopkombuise, evangelisasie onder Nigeriërs, en werkverskaffingsprojekte.  Waarom?  Wat maak dit moontlik?  Wat sou gemeentes by mekaar oor hierdie tema kon leer?
  5. Hoe verstaan ringsgemeentes publieke teologie en wat is binne ons bereik in hierdie verband?
 

Mediese Navorsingsraad stel Tweede Oorsig oor Jeug en Risiko-Gedrag vry

by Danie Mouton No Comments »

In opvolging van hul eerste verslag (2002) het die Mediese Navorsingsraad pas hul tweede nasionale verslag oor Risiko-gedrag by Jongmense bekendgestel (April 2010).  Interessant genoeg het die risiko-gedrag rondom seksualiteit afgeneem, maar op ander terreine weer toegeneem.  Die media-verklaring gee ’n kort oorsig en word hieronder volledig weergegee.

Die verslag volg op ‘n opname onder 10,270 hoërskoolleerders van Grade 8 tot 11.  Dit handel oor die voorkoms van gedragspatrone wat vir jongmense ‘n risiko inhou rondom siekte en swak gesondheid.  Die opname en verslag het onder leiding van ‘n navorsingspan van die Gesondheidsbevordering Navorsing- en Ontwikkelingseenheid van die Mediese Navorsingsraad plaasgevind, met prof Priscilla Reddy as hoofnavorser.  Dr Reddy sê: “Hierdie ondersoek gee ‘n wetenskaplike prentjie in die omstandighede waarmee jongmense gekonfronteer word terwyl hulle in Suid-Afrika opgroei.  Deur die stressore te identifiseer wat ‘n impak op hierdie sleutelkomponent van ons samelewing maak, word ons in staat gestel om kosbare hulbronne optimaal aan te wend.”

Uit die mediaverklaring:

Following the first Youth Risk Behaviour Survey in 2002, this survey investigated behaviours related to infectious diseases (sexual risk behaviour and hygiene), injury and trauma (violence and traffic safety), mental health (depression, suicide related behaviour, substance use), and chronic diseases (nutrition and physical activity). The data from the YRBS surveys may contribute useful evidence as government plans its long term strategy by showing trends in behaviours that place youth at risk for disease and ill health.

Some positive developments

The 2008 survey showed significant reductions in risky sexual behaviour. Fewer school learners had ever had sex (from 41% to 38%). Of those who had sex, the number of school learners that had two or more sexual partners in their lifetime significantly reduced (from 45% to 41%), and less learners had one or more sexual partners during the past three months (from 70% to 52%). Also, of those who ever had sex, the incidence of sexually transmitted infections significantly reduced (from 7% to 4%), while consistent condom use increased slightly (29% to 31%).

Increasing health threats

The survey showed clear reductions in physical activity, increased threat to mental health and unsafe traffic behaviour. A significant increase in physical inactivity (38% to 42%) and TV watching for more than 3 hours per day (25% to 29%) was observed. Regarding mental health, more learners made one or more suicide attempts during the past six months (17% to 21%). Regarding unsafe traffic behaviour, more learners drove a vehicle after drinking alcohol in the past 30 days (8% to 18%) and were driven by someone who had been drinking alcohol in the past 30 days (35% to 38%).

Gemeentes behoort hierdie verslag behoorlik te bestudeer. Die volledige verslag en ’n kort bekendstellingspamflet is op die MNR se webblad beskikbaar.

 

Hoe krimp gemeentes suksesvol?

2010/04/21 by Danie Mouton 7 Comments »

Die massiewe foto van Charles Murray, agter my,  domineer die konsistorie.  Links staan die pragtige egte silwer nagmaalservies uitgestal (uit die vroeë 19e eeu).  Die houtplafon imponeer.  Rye foto’s van generasies van bekende predikante is uitgestal in  die konsistorie, reg rondom ons, waaronder dié van pa Andrew Murray en seun Charles, saam vir 82 jaar predikante in hierdie gemeente.  Hierdie gemeente het goue oomblikke geken.

Ons sit in die imposante gebou van die sesde oudste gemeente van die NG Kerk in Suid-Afrika, die NG Kerk Graaff-Reinet.  (Die gebou is gebaseer op die ontwerp van die Salisbury Katedraal in Engeland.) Deur die oop deur sien ek hoe toeriste die kerkgebou, met sy kansel van Burmese Teak, bewonderend waardeer.  Terwyl ons gesels, verskyn voor my geestesoog die pragtige kerkgeboue van Aberdeen (hoogste kerktoring in die land), Nieu-Bethesda, Klipplaat, Nuwekerk, Jansenville, selfs Murraysburg – om maar ‘n paar te noem.

NG Kerk Graaff-Reinet

Kerkgebou van die NG Kerk Graaff-Reinet

Die dominees van die Ring van Graaff-Reinet is vandag bymekaar.  Ons beplan aan ‘n klein-gemeente-konferensie wat oor ‘n paar maande in die ring gehou gaan word.

Die pragtige kerkgeboue getuig van ‘n tyd toe hierdie gemeentes sterk, welvarend en finansieel lewenskragtig was.  Vandag gebeur daar steeds besondere goed in die gemeentes, maar in die meeste gevalle is die finansiële krag daarmee heen.  Sommige kan nie langer predikante bekostig nie, ander berei hulle voor vir die tyd wanneer hulle hul dominee gaan verloor.  Nog ander het reeds voltydse predikante verloor.

Uit die elf gemeentes in die ring het sewe nog predikante, hoewel net 2 nog ten volle volgens sinodale riglyn betaal word.

Die vraag is: hoe vorentoe?  Waarom het hierdie ring, wat soveel finansieël sterk gemeentes gehad het, vandag ‘n hele aantal marginale (in terme van finansies en lidmaattal) geloofsgemeenskappe?

In die gesprek word die volgende faktore buite direkte beheer van die gemeentes genoem:

  • Die karakter van boerdery het oor die afgelope dekades radikaal verander.  Aanvanklik is op baie kleiner eenhede geboer, maar om ekonomies op haalbare skaal te boer verg deesdae groot landboueenhede.  Dit bring ontvolking mee.
  • Wildsboerdery het baie toegeneem.  Wildsplase is groot en veel minder arbeidsintensief as selfs veeboerdery. Dit spel ook ‘n verlies aan lidmate.
  • Persone koop plase en bewoon dit slegs gedeeltes van die jaar, of selde.  Dit geld veral wildsboerdery.
  • Die Addo Nasionale Park se grondgebied is uitgebrei en ontvolk gedeeltes van die ring wat boerdery betref (dink veral aan die area rondom die Darlingtondam).
  • Die Spoorweë het aktiwiteite op kleiner dorpies, soos Klipplaat, grootliks beëindig.  Die ou stoomtrein-tegnologie het ondersteuningspersoneel op verskeie plekke langs die spoorlyn nodig gehad.  Met elektriese of dieseleenhede en rekenaarbeheer vir wissels kan die spoorstelsel sentraal vanuit groot sentra beheer word.

Die krimp in lidmaattalle het egter ook met faktore volkome binne die beheer van gemeentes te doen.  Die volgende opmerkings word nie beskamend bedoel nie, maar bloot bedoel om die konseptuele landskap waarbinne baie gemeentes funksioneer te beskryf:

  • Waar nuwelinge wel gemeenskappe betree, word hulle nie intensioneel binne gemeentes geïntegreer nie.  Daar is ‘n baie lae bewussyn dat die kerk moet uitreik na nuwelinge, hulle gasvry verwelkom en binne die gemeente integreer.
  • Die NG Kerk se volkskerk-erfenis laat hom ook geld.  Dit is nie vanselfsprekend dat lidmate oor grense sal gaan en persone buite die Afrikanerkring sal verwelkom nie.  Dit is nie “ons mense” nie.
  • Daar is ‘n onderwaardering van die bydrae wat lidmate tot die effektiewe bediening van gemeentes kan lewer.  ‘n Oorafhanklikheid van predikante lei daartoe dat gemeentes sonder predikante onnodig stagneer, en net funksioneer wanneer ‘n dominee van buite betrek kan word.  Gemeentes ontbeer dus inisiatief en gawes wat in die bestaande lidmaattal beskikbaar is, maar weens ‘n gebrek aan ‘n toepaslike bedieningsmodel onbenut bly.
  • Wanneer die finansiële oorlewing van die gemeente die primêre motief raak, word die gemeente gediskonnekteer van God se lewegewende bedoelinge met die geloofsgemeenskap.

Weer eens:  hierdie opmerkings is bedoel om die landskap te beskryf, nie om te beskaam nie.  Die punt is: as dit die de facto situasie is, wat kan gemeentes doen om hulle selfverstaan en bedieningsmodelle aan te pas?  Wie is daar wat die Here na ons gemeentes stuur?   Hoe kan ons hulle verwelkom?  Hoe moet ons verander om hulle by ons welkom te heet?

Verder:  hoe kan ons ‘n Bybelse, inklusiewe kerkbegrip ontwikkel?  Hoe sien die Bybel die kerk?  Indien die Here die kerk bymekaar roep, voor God se aangesig sentreer, leer en vorm, en die kerk daarna uitstuur, wie behoort aan die kerk?  Na wie word ons gestuur?  Hoe verwelkom ons hulle?

Wat gaan die rol van die predikant in die ontwikkeling van ‘n Bybelse kerkbegrip wees?  Dit is duidelik dat lidmate in die toekoms ‘n groter rol in die bediening in gemeentes moet speel.  Hiervoor moet ‘n visie ontwikkel word.  In talle gemeentes voel dit na ‘n neerlaag wanneer die gemeente nie langer ‘n dominee kan bekostig nie.  Dit is onnodig, maar gemeentes gaan nie groei na ‘n bediening wat die gawes van lidmate ontsluit en benut as die ring, of die uitgaande predikant, nie die visie hiervoor ontwikkel nie.

Hoe krimp gemeentes suksesvol?

In die pynlike proses van krimp, sê die dominees van die ring van Graaff-Reinet vir my, moet gemeentes hulle voorberei op nuwe finansiële realiteite en gereed maak vir lidmaatgedrewe bedieninge.

Terselftertyd moet krimp nie as normaal en vanselfsprekend aanvaar word nie.  Die vraag is eerder: hoe transformeer gemeentes suksesvol?  Aan wie behoort die toekoms van die gemeente?  Wie in die gemeenskap is die geestelike erfgename van hulle wat hierdie geboue opgerig en geloof oor eeue en dekades lewend gehou het?  Hoe gaan ons hulle insluit, en onsself transformeer om hulle te kan verwelkom?

Hierdie transformasie van krimpende gemeentes in gemeenskapsgerigte kerke behoort met die volgende rekening te hou:

  • ‘n Verantwoorde proses van fasiliterende leierskap waardeur die gemeente so wyd moontlik ingeskakel word in die ontdekking van ‘n nuwe roeping vir ‘n nuwe tyd;
  • Die beoefening van korporatiewe geestelike dissiplines wat die gemeente help tot ‘n beskrywing van hul identiteit voor God se aangesig, en in die lig van die Woord;
  • ‘n Diep en geestelike konneksie met die gemeenskap, waarin die gemeente vra na wie die Here hulle stuur?
  • Roeping is die perspektief van waaruit die gemeente se bestaan, en die gestaltes daarvan, bedink word.  Dit verg gebed en afhanklikheid van die Here, waarin die lidmate die gemeente “teruggee” vir die Here en van die Here afbid hoe die gemeente moet voortbestaan;
  • Meganiese prosesse wat bloot met rasionele logika rekening hou en die beste opsies vir finansiële oorlewing wil kies, moet vermy word.

Ringe behoort die opsie ter vermy om gemeentes bloot te sluit, omdat hulle nie langer volgens kerkordelike bepalings kan voortbestaan nie.  Wanneer mens in terme van roeping dink, kan ‘n gemeente van 20 mense betekenisvol voortbestaan. Toegeruste lidmate en mentorskap van geestelike leiers, soos ringspredikante, is nodig.  Byvoorbeeld:  in ‘n land soos Turkye, waar die Christelike geloof tans weer stadig maar seker groei, is dit niks snaaks om gemeentes van 8 lidmate te ontmoet nie.  Waarom dan nie in Suid-Afrika nie?  Ons moet net buite die konvensionele wysheid en bestaande bedieningspraktyke (wat baie geld en groot geboue benodig) dink.

Gemeentes kan suksesvol krimp en transformeer.  Hiertoe moet teologies-konseptuele beperkings op wat ‘n gemeente is aangepas word.

 

Ring van Humansdorp: Sentrale temas en vrae vir refleksie

by Danie Mouton No Comments »

SENTRALE TEMAS IN DIE TERUGVOER

  • Gemeentes rapporteer ’n invloei van immigrante uit die res van Afrika.  Hulle word as plaaswerkers aangewend.
  • Hoë vlakke van alkohol- en dwelmverslawing kom in gemeenskappe voor, veral onder plaaswerkers.
  • Die droogte het ’n dramatiese ekonomiese impak.
  • Die plaaswerkers is ’n ontwortelde gemeenskap – groot getalle van hulle woon nou nie langer op die plase nie, maar in die dorp, waar hulle en hul kinders meer aan sosiale euwels blootgestel word.
  • Daar is ’n hoë sosiale bewussyn onder ringsgemeentes – verreweg die meeste rapporteer dat hulle gemeenskapsprojekte bedryf.  Vergelyk bv die VALK-projek en plaaswerker-projekte.  Klassegrense word doelbewus oorgesteek, daar is bv projekte om die verhoudinge tussen boere en werkers te versterk.
  • Van die kleiner gemeentes is in ’n oorlewingstryd, terwyl daar ook groot en welvarende gemeentes in die ring bestaan.
  • Verskeie evangelisasieprojekte word geloods.
  • Van die gemeentes rapporteer dat hulle besig is om die gemeenskap oor verskeie grense in hul bediening “in te nooi”, bv ’n gesamentlike biduur vir reën.  Daar is ook ’n bewussyn dat die jeug in die hart van gemeentes ingeskakel moet word.
  • Daar is ’n sterk klem op aksie by die meeste gemeentes, veral rondom barmhartigheid en evange­lisasie.
  • Enkele gemeentes rapporteer besonder geestelike verdieping.  Kuns, musiek, en ’n belewing van die Heilige Gees se werk word genoem.

VRAE AAN RINGSGEMEENTES

  1. Watter vennootskappe moet in die gemeenskappe gevestig word om die werklik vernietigende vlakke van drank- en dwelmmisbruik aan te spreek?  Hoe kan gemeentes, drankwinkels, die SA Polisie, skole, landbouverenigings en munisipaliteite saamwerk?  Wat moet gemeentes leer by verslaafdes ten einde hulle effektief te kan bedien?  En: waarom is verslawing so ’n wesenlike probleem?
  2. Hoe kan vreemdelinge en buitestanders liturgies betrek word?  Praktiese voorbeelde?
  3. Wat is die potensiaal vir xenofobie in plaaslike gemeenskappe?  Hoe kan dit voorkom word – bv deur doelgerigte sosiale integrasie?  Wat is die kerk se bydrae in die skep van ’n kollektiewe sosiale vesel?
  4. Uit die terugvoer blyk duidelik dat enkele gemeentes baie sterk op finansiële oorlewing fokus.  Die Ring doen reeds moeite om te help.  Hoe kan groter gemeentes permanente bestaansekerheid vir kleiner gemeentes help skep?  Finansiële steun, nuwe grense?
  5. In watter mate dra uitreik (bv barmhartigheid en evangelisasie) by om die geloofsidentiteit van gemeentes te verander?  Is dit bloot ’n paar toegewyde lidmate wat uitreik, terwyl die gemeente self onveranderd bly, of het nuwe ervaring van God se werk ’n identiteitskuif tot gevolg?
  6. Verskeie gemeentes het geweldige besige programme.  Wat stel gemeentes as ideaal: baie programme, of in diepte fokus op ’n bepaalde roeping wat met bepaalde groepe of sake te doen het?  Watter rol speel geloofsonderskeiding in hierdie proses?
  7. Hoe kan gemeentes lidmate bemagtig om in die werkplek (bv plaas) ’n geestelike bediening te hê?
 

Ring van PE-Wes: Sentrale temas en vrae vir refleksie

by Danie Mouton No Comments »

SENTRALE TEMAS IN DIE TERUGVOER

  • Gemeentes rapporteer sosiale mobiliteit in woonbuurte,wat uitdagings aan die bediening stel.  Nuwe behuisingseenhede, mense wat verhuis, en die demografiese samestelling van die omgewing verander.  Lidmate beweeg uit en andertaliges en lidmate van ander kerkgenootskappe beweeg in.
  • Lidmate verouder en misdaad neem toe.
  • Die resessie het ’n impak: werkverlies, armoede – ook in gebiede waarheen gemeentes uitreik.
  • Die bewussyn groei dat daar mense buite die kerk is wat met die evangelie bereik moet word – kerk-wees is om na buite getuies te wees.  Verder behoort die model van kerk-wees te verander, dws veel meer gemeenskapsgerig, ’n kerk vir die omgewing wat die omgewing reflekteer.
  • Hulpverlening na buite is in verskeie gemeentes ’n energiepunt.  Ander energiepunte: die groei van die jeugbediening en gemeente-groei deur evangelisasie.  Talle gemeentes leer die omgewing raaksien, en herken God se roeping daarin.
  • Eredienste en geestelike programme is in ringsgemeentes ’n bron van hoop en energie.  Gemeentes wil ook graag onbetrokkenes betrek.
  • Verskeie gemeentes verwys na nuwe of bestaande vennote in hul bedieninge na buite, soos skole, hulpverleningsorganisasies, die gevangenis, die hospitaal, e.s.m.  ’n Gemeente begin ’n diens gerig op Engelsprekende gereformeerdes.
  • •       Die sokkerstadion is reg langs ’n ringsgemeente gebou.

VRAE AAN RINGSGEMEENTES

  1. Die skuif van die gemeentelike kultuur om jongmensvriendelik te wees, is ’n tema wat sterk funksioneer.  Wat kan julle gemeentes by mekaar leer, wat die ring ander gemeentes leer, en wat sou ander gemeentes by julle kon leer?  Wat weet julle dat julle nog moet leer oor die kultuurskuif na jeugvriendelikheid?  Wat moet julle leer waarvan julle nie weet nie?
  2. Wat kan die res van die verband by julle leer oor die Engelse erediens in julle ring?
  3. Verskeie gemeentes is sterk betrokke by gemeenskapsgerigte bedieninge.  Hoe kan julle verseker dat ’n kontekstuele bediening groei in al jul ringsgemeentes?  Hoe sou julle ander stadsgemeentes hiermee kon help?
  4. Die skep van nuwe gemeenskap tussen mense wat tans vreemdelinge is (bv nuwe intrekkers uit alle oorde) is ’n missionale vaardigheid.  Dit verg ook bepaalde houdings en gesindhede, gewoontes en ’n sekere kennisinhoud.  Hoe vaar julle met die skep van hierdie nuwe gemeenskap?  Watter struikelblokke bestaan daar hiervoor in gemeentes en hoe oorkom julle dit?  Wat kan ander gemeentes hieroor van julle leer?
  5. Hoe verseker julle dat betrokkenheid na buite die gemeentelike kultuur skuif?  Hoe oorkom julle die gevaar dat gemeenskapsbetrokkenheid net deur (minder of meer) lidmate gedryf word sonder dat die gemeentelike kultuur daardeur grootskaals skuif?
  6. Wat is julle grootste uitdagings as ring in julle begeleiding van ringsgemeentes?
 

Ring van Sondagsrivier: Sentrale temas en vrae vir refleksie

by Danie Mouton No Comments »

SENTRALE TEMAS IN DIE TERUGVOER

  • Die ekonomiese resessie en droogte maak ’n sterk impak op die lewensgehalte van lidmate.  Mense het werk verloor en besighede maak toe.
  • Psigies het ’n klimaat van negatiwiteit, swartgalligheid en uitsigloosheid ontstaan.
  • Daar was tog nuwe residensiële uitbreiding, en jongmense vloei in van die gemeenskappe in.  Jongmense sluit nie noodwendig by die NG Kerk aan nie.
  • Gemeentes merk op dat hulle teologies gereflekteer het oor die omstandighede deur hoop te help skep, mense materieel by te staan (noodhulp, werkverskaffing), en verhoudingsvorming groot bedieningsprioriteit te gee.  Hier het gemeentes oor grense gegaan na die armstes van die armes, bv met groentetonnels  of betrokkenheid by gemeenskapsklinieke.
  • Energie word geskep deur uitreike, getuienisaksies, betrokkenheid by plaaswerkers, en skole / jongmense.  Gemeentes is ook by die plaaslike VGK betrokke.
  • Gemeentes ondersteun mekaar, bv tov finansies.  Een gemeente het in ’n geweldige krisis beland.
  • Gehoorsaamheid aan die Heilige Gees, egtheid, menslikheid en dissipelskap vind praktiese neerslag.
  • Liturgie en aanbidding, konneksie met God, speel in van die gemeentes ’n sleutelrol.

VRAE AAN RINGSGEMEENTES

  1. Hoe kan gemeentes meer verwelkomend wees teenoor nuwelinge wat gemeenskappe betree, al is hulle nie reeds lidmate nie?  Dink bv aan jongmense.
  2. Verander uitreike na buite die identiteit van gemeente?  Leer lidmate God op ’n nuwe manier sien, skuif hul opvattings oor die identiteit en roeping van die kerk?  Of is dit net ’n paar geesdriftige lidmate wat betrokke is?  Hoe word uitreik oor grense ’n manier om die gemeente innerlik te vernuwe?
  3. Gemeentes rapporteer hoë vlakke van swartgalligheid, en tog gebeur wonderlike goed in die bediening aan die gemeenskap.  Wat is die verband tussen die moeilike ekonomiese tye en die geestelike verdieping wat in gemeentes bespeur word?
  4. Een van die gemeentes meld dat hulle op soek is na ’n metafoor om gemeentelike vernuwing te beliggaam.  Watter rol speel metafore in die geestelike transformasie van gemeentes?  Hoe kan ’n metafoor help om vir mense uitsig op God en betekenisvolle gedragsverandering te bring in ’n tyd van moedeloosheid en swartgalligheid?
  5. Uit sommige van die terugvoer kry mens die indruk dat – hoewel daar betekenisvolle dinge in gemeentes gebeur – almal in die gemeente nie eenstemmig daaroor is nie.  Sommige trek in dié rigting, ander in daardie.  Sommige wil bly ’n tradisionele instandhoudingsbediening bly, ander soek na maatskaplike betrokkenheid en diensbaarheid oor grense.  Watter raad het gemeentes om vir mekaar te gee?  Watter rol speel luister in die deurwerk van hierdie spanninge?
 

Ring van Uitenhage: Sentrale temas en vrae vir refleksie

by Danie Mouton No Comments »

SENTRALE TEMAS IN DIE TERUGVOER

  • Die gemeenskap is direk finansieel afhanklik van die groot nywerhede in die omgewing.  Die motorindustrie is ekonomies baie sensitief en die resessie het dit direk geraak.  In die verslagtydperk was daar groot besorgdheid oor die stand van die ekonomie.
  • Die droogte het ook ’n direkte impak op boerdery gehad.
  • Die gemeenskap raak meer divers, maar gemeenskappe leef in segregasie.
  • Gemeentes rapporteer dat hulle groot getalle bejaarde lidmate het, en dat die gemiddelde ouderdom van lidmate toeneem.  Kindergetalle neem af.
  • Daar is gemeentes wat kleiner word.
  • Daar is baie skole / opleidingsentra in die gemeenskap.
  • Verskeie gemeentes rapporteer dat hulle uitreik na noodlydendes, binne, maar veral buite die gemeente.
  • Daar is ’n bewussyn van God se teenwoordigheid by gemeentes, en een gemeente begin doelbewus geloofsonderskeidend funksioneer.
  • Daar word inisiatief geneem om verskillende geloofsgemeenskappe en hul leiers nader aan mekaar te laat beweeg en onderlinge vertroue te vestig.

VRAE AAN RINGSGEMEENTES

  1. Minstens een van die gemeentes rapporteer ’n visie vir skole en leerders.  Hoe kan gemeentes uitreik na jongmense en die gemeentelike kultuur meer jeugvriendelik maak?  Wat is nodig om jongmense deel van die gemeentelike bediening te maak en hulle in te skakel by bediening aan die gemeente?
  2. Watter strategie kan gemeentes volg om die bediening vanuit geloofsonderskeiding aan te pak?  Of vind julle dat die tradisionele gestruktureerde bediening van die NG Kerk voldoende is?
  3. Die behoefte om onbetrokkenes te help inskakel word genoem.  Hoe kan dit gedoen word?  Sou onbetrokkenes ingeskakel kon word deur hulle te betrek by die uitvoering van die gemeente se roeping?  Hoe word dit gedoen?
  4. Daar is aanduidings dat gemeentes in die resessie doelbewus God se aangesig gesoek het en gevra het hoe die Here in die onsekerheid, swaarkry en pessimisme teenwoordig is.  Wat behoort gemeentes in ’n industriële gemeenskap te doen om meer bewustelik ’n teologie van rentmeesterskap, besit, lyding en swaarkry te ontwikkel?
  5. Verskeie gemeentes noem dat die verskillende gemeenskappe waaruit die dorp se bevolking saamgestel is in afsondering van mekaar leef.  Wat kan gedoen word om dit te deurbreek en ’n gemeenskaplike lotsgebondenheid te vestig?  Waarom meen julle dat dit vir die kerk belangrik is dat gemeenskappe mekaar vind en ’n gemeenskaplike bewussyn en identiteit ontwikkel?  Wat kan dit vir die kerk se roeping beteken?
  6. Wat kan gedoen word om onderlinge verhoudinge, vertroue en samewerking tussen verskillende kerke en die gemeentes in die ring te verbeter?  Watter keuses gaan dit van deelnemende kerke verg?
 

Lesse uit die lewe van die vroeë kerk: Toets van geloof

2010/04/13 by Danie Mouton 4 Comments »

Hierdie oordenking is oorspronklik opgeneem vir uitsending op RSG.  Dit is die vyfde in ‘n reeks van vyf wat handel oor lesse wat ons uit die lewe van die vroeë kerk kan leer.

Oordenking 5: In die navolging van Christus word geloof getoets

Vandeesweek gesels ons oor die praktiese navolging van Jesus.  Ons leer vanoggend by die Christene van die eerste eeue hoe ons geloof versterk word wanneer dit getoets word.

Die vroeë Christene was ‘n vervolgde kerk.  So word Procopius, ‘n kerkleier in Palestina, na die plaaslike goewerneur ontbied.  Hy kry opdrag om ‘n offer aan die keiser te bring.  Hy weier en word dadelik onthoof.  Nou word sy kollegas gevange geneem en dieselfde eise word gestel.  Hulle sterf ook, maar bly getrou aan die Here.

In dieselfde tyd word die kerkleier in Antiogië, Romanus, na die brandstapel gestuur.  Nadat hy op die hout vasgemaak is, vra Romanus: “Waar is die vlamme dan?”  Hulle sleep hom terug na die goewerneur, wat besluit om hom eers te martel vir sy arrogansie. Sy tong word onder andere uitgesny voor hy verbrand word.  Die antieke skrywer Eusebius sê: “Romanus het sy marteling met geduld, blydskap en deursettingsvermoë verduur. Hy het duidelik getoon dat die krag van God altyd teenwoordig is om hulle te help wat vir hul godsdiens ly, om hulle stryd te verlig en vir hulle deursettingsvermoë te gee.”

Ons het die afgelope week gesien hoedat die eerste Christene onvoorwaardelik uitgereik, en die samelewing gedien het.  Hulle kon nood verstaan, en dit met die onvervalste, onveranderde evangelie van Jesus Christus aanspreek.  Daarom het die kerk geweldig vinnig gegroei.

Dit skep egter ‘n probleem. Mense kom by wyse van spreke vir die koekies, vir die liefde en versorging, en nie vir Christus nie.  Mense kom vir hulle behoeftes, nie om hulleself te verloën en die Here te dien nie.  Hulle help nie om die Here se roeping vir die kerk uit te voer nie. Hierdie mense verlam die kerk, en is selfsugtig.  Die godsdiens-sosioloog Rodney Stark noem hulle “free-riders”.

Die vroeë kerk het nie die probleem van free-riders gehad nie.  Geloof het opoffering geverg.  Christene wou nie die keiser aanbid nie, en is daarom vervolg.  As jy ‘n Christen geword het, moes jy ander te dien.  Jou mede-gelowiges was van jou afhanklik, en jy van hulle.

Om ‘n kerklidmaat te wees het ‘n hoë toelatingsfooi gehad.  Jy moes selfs met jou lewe betaal.  En ander se laste dra.

1 Petrus 1 vers 7 sê:  “Selfs die suiwerheid van goud word met vuur getoets, en die egtheid van julle geloof moet ook getoets word, sodat dit lof en heerlikheid en eer waardig mag wees by die wederkoms van Jesus Christus.”

Die vroeë Christene daag ons uit om hoë vereistes vir geloof te stel.  Ons sal lewens van toewyding en opoffering móét lei.  En dit van ander verwag.  Hoe kan ons uitstaan vir Jesus?  Hoe moet Christene se lewens anders lyk as die gemiddelde Westerling s’n?  Ons kan nie Christene word en vir die res van ons lewe dieselfde bly nie.

Daar bly natuurlik ook ‘n free-rider in elkeen van ons.  Jesus het ons geleer dat ‘n slaaf nie groter as sy meester is nie.  Die voorbeeld van Jesus is ons maatstaf.  Ons volg Hom na.

Kom ons bid saam.  “Here, help ons om nie ons geloof, getuienis en diens goedkoop te maak nie.  Help ons om U en elkeen wat ons pad kruis met toewyding te dien.  Help ons om uit te staan vir U, selfs al verg dit ‘n prys.  Amen”.

Lees die hele reeks:

1.  Jesus se voorbeeld van praktiese liefdesdiens
2.  Herstelde gesinsverhoudings
3.  Saamgebind tot ‘n liefdevolle eenheid
4.  Christus skep egte gemeenskap tussen mense
5.  In navolging van Jesus word geloof getoets

 

Lesse uit die lewe van drie vroeë kerk: Egte gemeenskap

by Danie Mouton 4 Comments »

Hierdie oordenking is oorspronklik opgeneem vir uitsending op RSG.  Dit is die vierde in ‘n reeks van vyf wat handel oor lesse wat ons uit die lewe van die vroeë kerk kan leer.

Oordenking 4: Christus skep egte gemeenskap tussen mense

Vandeesweek gesels ons oor die praktiese navolging van Jesus.  Ons neem voorbeelde uit die lewe van die eerste Christene, 2,000 jaar gelede, en leer by hulle hoe om Jesus prakties na te volg.  Vanoggend is ons tema:  Christus skep egte gemeenskap tussen mense.

In die eerste eeue het die Christelike geloof veral vinnig in die Romeinse stede gegroei.  Ons kan vandag baie by die eerste Christene leer hoe om kerk en Christen in stede te wees.

Kom ons neem die antieke stad Antiogië, waar Paulus en Barnabas gewerk het, as voorbeeld.  Die lewe in ‘n Romeinse stad was moeilik.  Die bevolkingsdigtheid was geweldig hoog.  Daar was geen rioolsisteem nie.  Water was skaars.  Die gemiddelde persoon was baie vuil.  Openbare baddens en toilette was vir welgestelde mense.  Higiëne was ‘n probleem, en ‘n stad soos Antiogië was vol siektes.  Lewensverwagting by geboorte was slegs 30 jaar.

Romeinse stede was ook altyd vol vreemdelinge.  Omdat mense so jonk gesterf het, moes nuwelinge voortdurend na die stede kom om die bevolking in stand te hou.  Mense wóú kom, want die stede het baie staatsamptenare en soldate gehad. Salarisse is betaal en handel kon dus gedryf word.  Daar was altyd “onlangse” vreemdelinge wat nie deel van die sosiale vesel was nie.  In sulke gemeenskappe is daar altyd hoër voorkomste van roof, geweld en moord.

Die mense het ook uit verskillende etniese agtergronde gekom.  Daar was nie veel liefde vir ander groepe nie.  Etniese verskille en nuwelinge het sosiale integrasie byna onmoontlik gemaak. Daar was nie ‘n gemeenskaplike identiteit en lojaliteit nie.  Romeinse stede was daarom altyd vatbaar vir oproer en openbare geweld.  Niemand het dit na donker op straat gewaag in ‘n plek soos Antiogië nie.

Teen hierdie agtergrond is dit so merkwaardig dat die eerste Christene in Antiogië die grense oorgesteek het, en die evangelie met al die groepe in die stad gedeel het.  Handelinge 11 vers 20 vertel dat daar vlugtelinge in Antiogië aangekom het.  Hierdie vreemdelinge deel dan die evangelie oor alle grense.  Oral kom mense tot geloof.

Iets merkwaardig gebeur in Antiogië.  Mense wat voorheen vyande was, word in Christus vriende, deel van die liggaam van Christus.  Mense wat mekaar vroeër aangeval het, begin mekaar nou versorg, dien en liefhê.  Hulle begin Jesus se voorbeeld van nederige diens navolg.

Die gemeente in Antiogië maak van vyande vriende.  So word die stad ‘n veiliger plek.  In tye van rampe en ellende het mense mekaar begin bystaan.  Misdaadvlakke het gedaal.  Nuwelinge is welkom geheet en deel gemaak van die volk van God.  ‘n Nuwe manier van saamleef in die stad het moontlik geword.

Die eerste Christene daag ons uit oor die manier waarop ons in ons gemeenskappe leef.  Ons geloof is nie net ‘n private binnekamer aangeleentheid nie.  Jesus maak ons verantwoordelik vir die gemeenskap.  Ons moet mense oor grense saambind, sodat ons ‘n impak op die openbare lewe kan hê.

Hoe ons motor bestuur, vreemdelinge behandel, teenoor persone van ander groepe optree, en sorg dra vir mekaar kan ons gemeenskappe ook veiliger plekke maak.

Kom ons bid saam: “Here, help ons om vriende van vreemdelinge te help maak in alles wat ons doen.  Help ons om ‘n veilige omgewing te skep.  Amen”

Lees die hele reeks:

1.  Jesus se voorbeeld van praktiese liefdesdiens
2.  Herstelde gesinsverhoudings
3.  Saamgebind tot ‘n liefdevolle eenheid
4.  Christus skep egte gemeenskap tussen mense
5.  In navolging van Jesus word geloof getoets

 

Lesse uit die lewe van die vroeë kerk: Liefdevolle eenheid

by Danie Mouton 1 Comment »

Hierdie oordenking is oorspronklik opgeneem vir uitsending op RSG.  Dit is die derde in ‘n reeks van vyf wat handel oor lesse wat ons uit die lewe van die vroeë kerk kan leer.

Oordenking 3: Christus bind ons tot ‘n liefdevolle eenheid saam

Vandeesweek gesels ons oor die praktiese navolging van Jesus.  Ons leer vanoggend by die Christene van die eerste eeue hoe Jesus sy volgelinge tot ‘n liefdevolle eenheid saambind.

In die Romeinse Ryk van 2,000 jaar gelede was mense netjies in blokkies ingedeel.  Jy het presies geweet wat jou klas, stand en status was.  Jy was Griek of barbaar, Jood of nie-Jood, besny of onbesny, ryk of arm, slaaf of vry, man of vrou, Romeinse burger of nie-burger.

Menslike lewe het min waarde gehad, spesifiek as jy van ‘n laer klas was.  Christene het dikwels ook aan die kortste end getrek omdat hulle lewensstyl anders was.

‘n Voorbeeld: Om sy jong seuntjie se verjaardag te vier, hou die keiser ‘n byeenkoms in die arena.  As geskenk word die Christene van die dorpie Perpetua vir wilde diere gegooi.  Hulle kry die keuse om hulle geloof af te sweer.  Dan sal hulle lewe.  Maar as hulle dit doen, sê die keiser, gaan hy in elk geval ander mense vir die wilde diere gooi.  Op die ou end kies die Christene van Perpetua die dood. Ter wille van Christus, maar ook ter wille van die lewens van ander wat sou sterf as hulle nie wou nie.  Hierdie soort spele was algemeen. Die gewildste toeskouersport was die verskeur van mense deur wilde diere in die arena.

Die samelewing gekenmerk deur algemene wreedheid en versotheid op die dood.  Mense het nie vir mekaar omgegee nie.  Siekes is op straat uitgesit, aborsie was algemeen en baie vroue is op hierdie manier na hul dood gestuur.  Mans het gedomineer.  Huwelike is gesluit met dogtertjies voordat hulle in puberteit was, en tog is die huwelike dadelik voltrek.

In hierdie samelewing het die Christelike geloof ‘n geweldige impak gemaak.  Alle mense is binne die kerk as belangrik geag.  Jou waarde hang nie af van jou stand, jou volk, jou geboorte of jou rykdom nie.  Kolossense 3 vers 11  “Hier is dit nie van belang of iemand Griek of Jood is nie, besny of nie besny nie, andertalig, onbeskaafd, slaaf of vry nie. Hier is Christus alles en in almal.

Die vroeë kerk het Christus se voorbeeld nagevolg.  Mense is belangrik, ongeag klas of stand.  Christus het die mensgemaakte skeidsmure tussen mense afgebreek.  Hy bou sy kerk uit ‘n verskeidenheid mense.  Hy leer sy volgelinge om mekaar lief te hê.

Die Christelike geloof was vir mense aantreklik.  Dit het vir mense hul menswaardigheid teruggegee.  Daarom het die kerk so sterk gegroei.  Vroue het in groot getalle Christene geword.  In baie gevalle was hulle die primêre bekeerlinge wat dan hulle mans en kinders na die Here gelei het.  Daar was ‘n sagtheid. ‘n verdraagsaamheid, ‘n onderlinge liefde, omdat God sy kerk liefhet.  Kolossense 3:14: “Soos die Here julle vergewe het, moet julle mekaar ook vergewe.  Bo alles moet julle mekaar liefhê.  Dit is die band wat julle tot volmaakte eenheid saambind.”

Die vroeë Christene daag ons uit om in die Naam van Jesus lief te hê.  Woorde is goedkoop.  Dade tel.

Kom ons bid saam.  “Here, U het ons so hoog geag dat U U lewe vir ons gegee het toe ons nog U vyande was.  Leer ons om prakties lief te hê, oor alle denkbare grense.  Amen.”

Lees die hele reeks:

1.  Jesus se voorbeeld van praktiese liefdesdiens
2.  Herstelde gesinsverhoudings
3.  Saamgebind tot ‘n liefdevolle eenheid
4.  Christus skep egte gemeenskap tussen mense
5.  In navolging van Jesus word geloof getoets