RSS Feed

Archive for the ‘Publiek’ Category

Krisis van die tipiese Suid-Afrikaanse Familie

2011/05/25 by Danie Mouton No Comments »

Verreweg die meeste Suid-Afrikaanse kinders word in enkelouer-gesinne groot onder leiding van ’n moeder. Die meeste kinders word ook in huishoudings groot waar die ouers werkloos is. Faktore wat die gesins- en familielewe stempel is armoede, MIV-Vigs, die effekte van trekarbeid, geweld en misdaad, en die die apartheidserfenis van die land.

Talle kinders is wees. Dubbele weeskinders (wat albei ouers verloor het) tel in Sub-Sahara Afrika 9,1 miljoen, waarvan 5,2 miljoen (byna 60%) ten minste een ouers weens MIV-Vigs aan die dood afgestaan het. SA het 859,000 dubbele weeskinders, 2,4 miljoen kinders sonder ’n pa, en 624,000 kinders sonder ’n moeder.

Waarom word soveel meer kinders sonder ’n pa groot? Dit kan met geweld te doen hê (in 2007 was 87% van mense wat geweldadig gesterf het, mans). Verder word heelwat kinders groot sonder dat hulle ooit hul vaders ken.

3,95 miljoen kinders het teen 2008 een of albei ouers verloor, wat ’n toename sedert 2002 verteenwoordig. Weeskinders beleef ’n groter risiko om nie skool te gaan nie, te leef in huishoudings met veel laer voedselsekuriteit, en ly meer aan angs en depressie. Hulle is ook meer blootgestel aan die risiko van MIV-infektering. Hierdie risikofaktore is – bykomend – nóg groter as die enkelouer ’n pa is, eerder as ’n ma. Weduwees versorg hul kinders beter as wewenaars.

Wanneer die moeder van ’n kind van 0-3 jaar in SA sterf, het daardie kind ’n verhoogde risiko om binne ’n jaar ook te sterf. Kinders waarvan die moeder sterf, het ’n verhoogde risiko om nie skool te gaan nie, en voltooi minder jare van opvoeding en onderwys. Minder geld word aan hul opvoeding spandeer in vergelyking met kinders van wie die moeder leef.

Dit is bloot ’n mite dat kindertoelae jong meisies aanmoedig om kinders te hê. Data toon dat geboortes by jong moeders afneem, ten spyte van kindertoelaes.

Hierdie navorsing – en veel meer – is vervat in ’n verslag van die SA Instituut vir Rassevehoudinge wat op ons webblad beskikbaar is – lees dit gerus.

Die kerk en die familie

Die geïdealiseerde prentjie van die kerngesin – pa en ma, boeties en sussies – waarmee kerke graag werk, bestaan nie in die hoofstroom familielewe van Suid-Afrika nie. Tog fokus gemeentes op kerngesinne. Die vraag is dus hoe kerke die werklikhede van die land verreken in hulle bediening.

As gemeentes slegs goed-funksionerende verbondsgesinne in die visier het, en nie fokus op die insluiting van “onvolledige” gesinne in die skep van verbondsgemeenskap nie, mis ons die punt van die evangelie.

Die verslag wys op ’n duidelike behoefte aan ouerlike versorging van kinders. Gemeentes en gelowiges kan ’n geweldige rol speel om vaders en moeders vir kinders in die gemeenskap te wees. Om dit reg te kry, sal gemeentes lidmaat-gesentreerdheid moet afskaf, gemeenskappe betree en daadwerklike vertrouensverhoudings met kinders moet bou. Dit gaan almal iets kos. Vennote in hierdie proses is skole, welsynsorganisasies en agentskappe wat met wetstoepassing te doen het.

“It takes a village to raise a child.” Inderdaad.

 

Hemelvaart as publieke dag op Burgersdorp gevier

2010/07/23 by Danie Mouton No Comments »

Die wyse waarop gemeentes toetree tot publieke bediening tel onder een van die mees opwindende ontwikkelinge in ons kerklike bediening.  Hierdie gemeentes is voorlopers, hulle is op die cutting edge.

Net so belangrik is die feit dat hulle dit ekumenies doen.  ‘n Publieke bediening kan nie alleen gedoen word nie.  die liggaam van Christus moet saamspan.  Daarom is dit so belangrik dat denominasionele skeidsmure – met die oog op die missie van God, wat die kerk navolg – verlaag moet word.

‘n Pragtige voorbeeld is oom Blaar Coetzee se vertelling tydens ‘n onlangse padberaad (2010) hoe die hele gemeenskap van Burgersdorp Hemelvaart op 13 Mei 2010 as publieke dag gaan vier. Besighede sluit, met die tema van die dag: Jesus leef, daar is hoop!  Dit is die tweede jaar waarop hulle dit só doen.

[vimeo 11548251]

Lees ook wat die gemeentes van Colesberg, Cradock, Willowmore en Port Alfred in hierdie verband doen.

Die onlangse biddag vir reën by die Kougadam is ook ‘n goeie voorbeeld.  Ons kan baie hieruit leer.

 

Ontwikkel ‘n publieke bediening

2010/07/15 by Danie Mouton 1 Comment »

Geloof is veel meer as ‘n private aangeleentheid.  Jesus is nie net die Koning van ons harte nie, maar die Koning van die heelal.  Die evangelie as woord en daad is goeie nuus vir die hele wêreld.

Ons troetel ‘n makgemaakte evangelie wanneer ons net van die Here verwag om ons innerlike beleweniswêreld en ons ervarings aan te raak.  Die onverdunde evangelie het te doen met die hele wêreld.  Dit is publiek. God se vrede, genesing, geregtigheid en die vreugde wat die Gees gee, is vir die hele lewe.

Daarom is dit so positief wanneer gemeentes begin om ‘n publieke bediening te ontwikkel waarin die Here se hart vir die samelewing sigbaar word.

Hier is ‘n paar voorbeelde hoe gemeentes reg oor die Oos-Kaap by publieke bedieninge betrokke raak:

Port Alfred dien munisipale dienste

Op Port Alfred span afgetrede lidmate, wat oor die nodige kundigheid beskik, kragte saam met die munisipaliteit om gespesialiseerde dienste soos watersuiwering en siviele werke meer effektief te lewer.  Die aanbod aan die munisipaliteit is gebore uit ’n ekumeniese Pinksterreeks waaraan verskeie gemeentes, waaronder die Volle Evangeliekerk, die Katolieke en ander verlede jaar deelgeneem het.  “Die Evangelie het die gelowiges so aangeraak, dat hulle besluit het om op te hou kla en iets te beteken, ” sê ds Riaan Steyn van Port Alfred.  “Verwyte, opposisie, wantroue en konflik is vervang met samewerking tot heil van die gemeenskap.”

[vimeo 11736818]

Gemeentes help die Willowmore-gemeenskap ontwikkel

Op Willowmore het die munisipaliteit die ekumeniese predikante-kring versoek om te help met opvoedkundige gemeenskapsprojekte.  Die gemeentes span nou saam om die gemeenskap te ontwikkel, en hou publieke voorbiddingsgeleenthede in verskillende dele van die gemeenskap.  “Hierdie samewerking verminder ook die verskeurdheid tussen die verskillende kerkgroepe, en gee aan kerke die ervaring dat hulle bruikbaar is in die ontwikkeling van die gemeenskap” vertel ds Aldo Liebenberg van Willowmore.

[vimeo 11737229]

Colesberg los verbruikersboikot op

In Colesberg het die kerke saamgespan om namens die besigheidsektor met die munisipaliteit in gesprek te tree oor ’n verbruikersboikot.  Hierdie gesprek was só vrugbaar, dat ander sake van publieke belang, soos munisipale dienste, ook deel van die gesprek geword het.  Die kerk se bemiddeling het daartoe gelei dat diensverskaffing betekenisvol verbeter het.  Ds Japie Taljaard vertel meer:

[vimeo 11561325]

Cradock voed die gemeenskap met Hollandse hulp

Op Cradock het verskeie gemeentes ekumenies saamgespan om die Vukasebenze-skuiling te skep waarin hulp aan die armstes van die armes verleen word.  Onwetend het hierdie skuiling hulp verleen aan ’n familielid van minister Charles Nqakula.  Op ’n goeie dag, tot almal se stomme verbasing, daag ’n stoet ampsmotors op, en klim die minister uit.  Sy kom bladskud met die skuiling se personeel om dankie te sê vir die hulp wat verleen is.

In hierdie video vertel ds Hansie Schutte hoe Hollanders nou hul gewig op Cradock kom ingooi om die gemeenskap te dien:

[vimeo 11736589]

‘n Kerk wat omgee vir gemarginaliseerde kinders

In Mthatha was die NG Kerk betrokke by die oprigting van die VGK se Sinethemba Kinderhuis.  Ds Willem Botes vertel die burgemeester van die Libode-munisipaliteit het by die opening van Sinethemba gesê sy het “die NG Kerk leer ken as die kerk wat omgee vir die mense.”  Sy het die aanwesiges aangemoedig om dié kerk te voorbeeld te volg.

Lees meer oor Sinethemba.

 

Gemeentes fokus op jongklomp tydens die skoolvakansie

2010/07/01 by Danie Mouton No Comments »

Terwyl gemeentes soos Ugie en PE-Lorraine die Sokker Wêreldbeker verbeeldingryk aangegryp het, was daar ook gemeentes wat spesifiek tydens die lang winterskoolvakansie op jongmense en kinders gefokus het.

‘n Baie suksesvolle Avontuurweek vir laerskoolkinders is in Port Elizabeth deur PE-Lorraine, PE-Hoogland en Somerstrand aangebied.  Meer as 400 kinders, 80 jong leiers en 30 volwassenes het die week bygewoon.  Dit het van 11 tot 15 Junie plaasgevind.

Meer as 400 kinders en jeugleiers sing geesdriftig saam aan geestelike liedere tydens die Avontuurweek by PE-Hoogland-Gemeente.

Word of Faith, ‘n pentakostalistiese gemeente in Port Elizabeth, het ‘n hele speelpark voor die kerkgebou opgerig waar jongmense kon kom ontspan.  Volgens pastoor Jimmy Crompton is die speelpark met behulp van borgskappe deur Christen-sakemanne ingerig, en het dit die gemeente nie ‘n sent gekos nie.  Hulle het bloot die inisiatief geneem.

Word of Faith Gemeente se speelterrein vir kinders - 'n manier om die lang skoolvakansie om te kry

Twee voorbeelde van die vrug wat gemeentes pluk deur op jongmense te fokus.

 

Abundant South African hospitality during World Cup 2010

2010/06/23 by Danie Mouton No Comments »

Ek dink lesers van Reisgeselskap sal in die volgende pragtige getuienis oor Suid-Afrika geïnteresseerd wees:

The Huffington Post
Shari Cohen
International development worker in the public health sectorPosted: June 15, 2010 11:35 AM

South Africa Rolls Out the Ubuntu in Abundance

I went on a rant the other day regarding the cost of the 2010 World Cup versus all the critical needs South Africa is facing and whether or not the most vulnerable of this country would gain anything from having the World Cup hosted in their country. At that time, I also had some very positive things to say about our hosts for the 2010 World Cup and I wanted to share that side of the coin as well, because it is equally important.

To say that I have been blown away at the hospitality South Africa has shown the rest of the world would be an understatement. I think back on recent Olympics and struggle to remember much reporting in the USA of athletes from other countries. I remember when a Togolese guy won a bronze medal in kayaking and NBC reported it and I thought to myself, “where are all the other fascinating stories like this one…like the Jamaican bobsledding team.” In today’s America, sadly, we have drifted so far towards being so US-centric that we only seem to root for the Americans.

Not so here in South Africa. I’ve been here since early May and each week I have become more and more impressed with the global embrace that South Africans have offered up to the world. On the way to the airport a couple of weeks ago, I heard a radio program that said each day they would focus on one country that would be coming to South Africa for the World Cup, and they would explore not only that sport’s history in soccer, but also their politics, religion, and socio-cultural practices. On the television, I’ve seen numerous programs that focus on a particular country and it’s history of soccer and how the history of that country is intertwined with their soccer history. I’ve seen programs on India, exploring why India enjoys soccer but hasn’t really excelled at the global level… yet. And I’ve seen shows on soccer in Muslim countries. Maybe it’s planned, maybe it’s unplanned, maybe it’s by chance, but it is happening. It’s not just about South Africans showing off their varied and multifaceted culture to their global guests, it’s also about using this opportunity to educate South Africa on the rest of Planet Earth’s inhabitants.

As I moved through my work here in the provinces over the last six weeks, I had a pivotal meeting with the Board members of a rural NGO. They were explaining their guiding program philosophy of Ubuntu. No, not the Linux program. I’m talking about the traditional African philosophy of Ubuntu that essentially says, “No man is an island.”

I found a better explanation from Wikipedia:

Archbishop Desmond Tutu further explained Ubuntu in 2008:

read more…

 

Grieke geesdriftig oor sokker

2010/06/14 by Danie Mouton No Comments »

Nelson Mandelabaai

Aangesien ons ‘n rukkie gelede so gasvry by die Grieks-Ortodokse kerk in Port Elizabeth ontvang is, maak my seun en ek verlede Saterdag (12 Junie 2010) vinnig ‘n draai by die Griekse klub in Port Elizabeth.  Die toneel is die voorbereidings vir die  Wêreldsokkerbeker wedstryd tussen Griekeland en Korea bietjie later die middag.

Talle Griekse besoekers het op die klub toegesak, nie ver van die sokkerstadion nie.  Die gasvryheid, gulhartigheid en opwinding het uit almal gestraal.

'n Griekse sokkergeesdriftige se gesig word geverf

Selfs die Grieke het die vuvuzela aangegryp:

Die vuvuzela praat Grieks ook

Kan die vuvuzela die hele wêreld agter sy eentonige basklanke verenig? Lyk so:

‘n Heerlike oggend tussen die gulhartige en sosiale Grieke het ongelukkig teleurstellend geëindig toe Korea Griekeland 2-0 geklop het in die eerste Wêreldsokkerbekerwedstryd in die nuwe Nelson Mandelabaai Stadion.

 

Biddag vir reën op die markplein

2010/03/12 by Danie Mouton No Comments »

Dieselfde woorde, só bekend vir kerkmense, en só gereeld gehoor binne die vier mure van die kerk, klink net totaal anders wanneer dit op ‘n publieke plek, in die publieke hart van die stad, op die markplein, uitgespreek word.  Om te sê “Jesus is Here”, kry heeltemal ander betekenis te midde van al die klanke en beweging van die kommersiële hart van ‘n stad, onder die blou hemel, met die burgemeester wat luister, ‘n generaal in die gevangenisdiens wat jou een hand vashou, tesame met ‘n mama uit die township aan jou ander hand,  terwyl julle bid.

'n Lewendige lofprysingsgroep lei die samesang op Port Elizabeth se markplein. Op die agtergrond is die openbare biblioteek sigbaar.

Die vitaliteit van die evangelie breek helderder deur op die markplein.  Mens sien byvoorbeeld hoedat ‘n wye verskeidenheid gelowiges byeengebring word.  Leerstellige verskille, wat ons in soveel kampe jaag, bestaan nie hier nie.  Die nood is groot, maar die fokus op ‘n gemeenskaplike missie: om die ganse, lydende skepping in gebed voor God te verteenwoordig, in die Naam van Jesus, bring ons saam.

Al hierdie gedagtes flits deur my gedagtes tydens die biddag op 11 Maart 2010 voor Port Elizabeth  se stadsaal.  Die dag is warm, maar toegewyde mense tree namens mens, dier en plant by die Here in.

Die geestelike leiers wat voorgaan is almal geloofwaardige mense.  Pastoor Russel Viljoen van die Ebenhaezer-Sentrum lei die verrigtinge. Biskop Bethlehem Nopece van die Anglikane bring die boodskap, biskop Lunga Siboto van die Ortodokse Ethiopiese kerk spreek die seën uit.

Ons belewenis van die droogte is uiteenlopend.  In die paar woorde wat hy praat, sê die burgemeester, Zanoxolo Wayile, dat die droogte geweldige ekonomiese implikasies vir die industrieë van die stad het.  Daar is onderhandelinge rondom die vestiging van nywerhede in die Coega-Ontwikkelingsone wat op ‘n mespunt balanseer, en eers gefinaliseer kan word as die watervoorsiening stabiliseer.

Biskop Bethlehem Nopece van die Anglikane (regs) doen 'n gebed vir die burgemeester, raadslid Zanoxolo Wayile (middel). Links staan biskop Lunga Siboto van die Ethiopiese Ortodokse Kerk.

Ander sprekers verwys na mense wat hulle werk verloor, diere wat swaarkry, plantegroei en weiding wat tot niet gaan, die ekonomiese hart van landbou wat uitgeruk word.

Onse burgemeester sê die boek in die Bybel wat hom sterk aanspreek in ‘n tyd soos hierdie is Nehemia.  Dit is so mooi dat mense saamstaan, veral in swaarkry, en saam bou in hulle gemeenskap, soos in Nehemia se tyd.  Gevare, mismoedigheid, teenstand en ellende kon hulle nie van koers kry nie.  Mag die droogte gee dat dit ook in ons tyd gebeur.

Biskop Nopece bring ‘n evangeliese boodskap.  Ons het Jesus meer nodig as die water, en moet eerstens na Jesus draai.  As koning van hemel en aarde hou Hy ons lewens in sy hande, en ons kan hom vertrou vir wat goed is.  Die biskop het uit Lukas voorgelees – die Here sal nie vir ons ‘n slang of ‘n skerpioen gee nie, nog minder as wat ons dit vir ons kinders sal gee.

Daarna was daar geleentheid vir gebed, en het biskop Lunga die seën uitgespreek.

[Nota: Lees gerus oor die ekumeniese gebedsgeleentheid by die nuwe sokkerstadion op 22 Maart 2010]

Meer foto’s

Hier volg nog so ‘n paar foto’s van die geleentheid:

Raadslid Zanoxolo Wayile, burgemeester, meen boeke soos Esra en Nehemia kan ons lei in 'n tyd soos hierdie.

Biskop Nopece bring 'n boodskap

Op 'n snikhete dag doen mense voorbidding vir die droogte

Voorbidders

Voorbidders

Klik hier vir ‘n groter reeks foto’s.

 

Hoe werk publieke bediening? Kouga-biddag as voorbeeld

2010/02/09 by Danie Mouton No Comments »

Vanoggend bel Stephen Sass, dominee van Gamtoosvallei-Oos (‘n gemeente in die hart van die Kouga-area, te Patensie, Oos-Kaapland) na aanleiding van my bydrae oor die Kouga-biddag.  Stephen-hulle het ‘n besondere inisiatief geloods – sien ook sy kommentaar oor my bydrae.

Vinnig word die gesprek ‘n leersame ervaring.  Ek kom agter hy verduidelik, al vertellende, hoeveel anders, energerend en meer dinamies, dit werk as die kerk die publieke terrein betree en die gemeenskap bedien.

Ek hoor by hom publieke bediening werk met:

  • Vennote:
    Die Kouga-munisipaliteit se media-beampte het ‘n beriggie in Die Burger geplaas, en die munisipaliteit het plaaswerkers help vervoer.  Hulle het ook van hul ander munisipale kommunikasie-kanale benut.  Die Burger as koerant was ‘n vennoot.  Stephen is beïndruk met die kommunikasiekrag van die koerant – mense het van Jeffreysbaai, Uitenhage-Despatch en Port Elizabeth kom saambid.
  • Vars kommunikasie:
    Hoewel al die kerke die gebedsbyeenkomste afgekondig het, skryf Stephen die opkoms toe aan vars kommunikasie, bv die koerant en die munisipale-sisteme.  Dit skep energie en mense raak publiek opgewonde.
  • Vriendskap:
    Mense uit alle oorde van die samelewing wat mekaar leer ken en vertrou, skep die noodsaaklike raamwerk waaruit publieke aksie geloofs kan word.  Dit is belangrik dat gemeenskapsleiers, soos predikante, munisipale amptenare, boreverenigings, en sakemanne mekaar ken.
  • Taal:
    Die biddag by die Kougadam is voorafgegaan deur ‘n gebedsgeleentheid drie weke vantevore, waar ook 3,000 mense op ‘n sportveld in Patensie teenwoordig was.  By daardie geleentheid is gereël dat, benewens spontane gebed, in al die tale van die gemeenskap gebid word: Afrikaans, Xhosa, Zoeloe, selfs Shona.  Dieselfde het by die Kougadam gebeur – verskillende tale is gebruik.
  • Inter-kerklike strategieë:
    Publieke bediening verg dat verskillende kerke saamspan, en die geleentheid moet uitdrukking gee aan kerklike diversiteit.
  • Neutrale, publieke grond:
    Benewens die feit dat kerkgeboue dikwels nie groot genoeg is vir byeenkomste van hierdie aard nie, is dit net wys om neutrale, publieke grond te benut.  Dink aan die sportveld, of die piekniekterrein by die Kougadam.
  • Plaaslike teologie:
    In die denkwêreld van groot dele van daardie gemeenskap is dit belangrik om fisies op hoë grond te bid – dit is, kortom, verkieslik om op ‘n berg te bid.  Tydens die Kouga Biddag kon aanwesiges teen die berg opstap, na die damwal, en ook daar gaan bid.  Eerder as om hierdie oortuiging te opponeer (waarom sou mens in elk geval?), was dit eenvoudig vanselfsprekend deel van die verrigtinge gemaak.  Mens kon kom soos jy is, wat jou oortuigings oor gebed ingesluit het.
  • God as Outeur:
    Stephen getuig dat die Here self in die projek was.  Die manier hoe alles net in plek geval het, laat mens besef: ten diepste skenk God sy samebindende teenwoordigheid.  Dit is ‘n misterie, maar ook ‘n werklikheid.  God roep self so ‘n byeenkoms bymekaar.

Daar word ook siniese vrae in die gemeenskap gevra, vertel Stephen. Byvoorbeeld: het baie van die plaaswerkers nie maar net gekom omdat dit ‘n lekker uitstappie was nie.  Heelwat van die arbeiders moes van publieke vervoer gebruik maak, vertel hy, en moes self daarvoor betaal. Hulle wou daar wees, en wel om die regte redes.  En van wanneer af, dink ek by myself, mag ‘n gebedsgeleentheid nie ‘n heerlike uitstappie wees nie?

Die Kouga-Biddag is ‘n voorbeeld vir ons almal.  Dit demonstreer hoe ‘n gemeente buite haar grense kan beweeg en die belange van die gemeenskap, in vennootskap met die gemeenskap, kan dien.

 

Biddag by die Kougadam

2010/02/08 by Danie Mouton 2 Comments »

‘n Publieke biddag vir die droogte op 7 Februarie 2010, reg by die Kougadam, neffens Patensie, is deur 3,000 mense bygewoon.  Die plaaslike NG leraar, Stephen Sass, het ‘n leiersrol in hierdie interkerklike biduur gespeel.

Kan julle dink hoe baie is 3,000 mense vir ‘n plattelandse gemeenskap?  Hoe ver en wyd die grense oorgesteek is – werkgewers, arbeiders, NG Kerkmense, eendragtig bymekaar.  ‘n Wonderlike getuienis!

Stephen en sy kollegas uit ander kerke help my verstaan hoe belangrik ‘n publieke bediening vir plaaslike gemeentes is.  Publiek beteken dat die gemeente haar eie grense oorsteek en in die leefwêreld van die gemeenskap betrokke raak.  Watter nood is daar?  Hoe wil God deur die kerk in die gemeenskap teenwoordig wees?  Wat wil God, deur sy gemeente, vir die gemeenskap wees?

Die Kougadam naby Patensie in beter dae. Aan die begin van 2010, by die skryf hiervan, is dit dolleeg.

By die Kougadam het Gamtoosvallei-Oos Gemeente, waar Stephen as leraar dien, die gemeenskap gehelp om hul harte voor die Here uit te stort.  Die 3,000 mense het namens God se skepping (mens, dier, plant) gesmeek om uitkoms.  Dit is wonderlike dienswerk.

In Handelinge word daar telkens verhaal hoe die gelowiges die goedgesindheid van die gemeenskap geniet het (daar is natuurlik ook teenoorgestelde insidente).  Die punt is dat ‘n gemeente wat omgee – met praktiese dade – ongelooflik aan geloofwaardigheid wen.