Grens.Pos
Jaargang 18 - Nommer 19 - 18 Junie 2020 - Koninkrykstyd
Beste leser,
the-good-samaritan-1838
Sondag, 21 Junie is die derde Sondag in Koninkrykstyd.
"Toe Hy die menigtes sien, het Hy hulle innig jammer gekry, want hulle was moeg en hulpeloos soos skape wat nie 'n wagter het nie. ..." (Matteus 9:36)
William Etty se uitbeelding van die barmhartige Samaritaan (1838) vertolk Jesus se ingesteldheid.

In hierdie uitgawe

  • Hoe preek mens in 'n tyd van krisis? Wat sê jy, en hoe help prediking geloof aanwakker? Uitstaande teoloë soos Walter Brueggeman en Tom Long voer gesprek.
  • Die SA Raad van Kerke, wie se hoof- uitvoerende amptenaar 'n adviespaneel oor Covid-19 lei, vra gemeentes om sewe praktyke teen die verspreiding van Covid-19 te bly bevorder.
  • "Die vrae wat Job gevra het, is nou ons vrae." Lees (en kyk) hoe insiggewend prof Piet Naudé hieroor by 'n Ekerk-leergemeenskap gepraat het. Prof Stephan Joubert lewer 'n inset oor 'n teologie vir Covid-19.
  • Wat kan gemeentes prakties doen om die oorlog teen vroue en kinders te bekamp?
  • 'n Donasie van watertenks en hoe om fopnuus te herken en paraat teen aanlyn-misleiding te wees.

Ramaphosa gewalg oor geweld teen vroue en kinders

Wat gemeentes kan doen rondom "oorlog teen vroue"

cyril-ramaphosa
"Ek is gewalg," het pres. Cyril Ramaphosa Woensdag in sy televisierede oor die "tweede pandemie" van geweld teen vroue en kinders gesê. "Dit is niks anders nie as 'n oorlog teen ons vroue en kinders in die land."

Sedert inperking na vlak 3 verlaag is, het gesinsgeweld en moord op vroue en kinders skerp toegeneem, vergesel van misbruik van alkohol.
Pres. Cyril Ramaphosa het Woensdagaand in sy televisietoespraak gepraat oor die oorlog wat teen vroue en kinders aan die gang is. Hy het vroue wat in die onlangse verlede vermoor is by die naam genoem.

"These rapists and killers walk among us. They are violent men with no regard for the sanctity of human life. No fewer than 21 women and children have been killed this week. We will not forget them, we will speak for them where they cannot."

Vier dinge wat gemeentes kan doen


Grens.Pos het ds Rethie van Niekerk gevra op watter vier maniere gemeentes kan bydra in die stryd teen geslagsgeweld. Sy skryf:

Eerstens: Praat oor geslag-gebaseerde geweld, veral huishoudelike geweld. Veroordeel dit. Noem dit die sonde wat dit is. Praat daaroor in prediking, nuusbriewe, Bybelstudies, ens. – in publieke gemeentelike samekomste. Maak seker almal weet waarvan ons praat waarvan ons van geslag-gebaseerde en huishoudelike geweld praat. Kyk bv. by safespaces.org.za.

Tweedens: As julle ernstig is daaroor om te stry teen die vlaag geweld teen vroue en kinders, sluit aan by Thursdays in Black. (Lees meer oor die beweging op hul webtuiste.)

Derdens: Ondersoek jul teologie eerlik. Wat word gesê oor manlikheid, vroulikheid, die huwelik en/of vergifnis, wat ruimte skep vir sulke geweld? Hoe kan julle oor hierdie dinge praat op ‘n manier wat verseker dat almal veilig is en dat slagoffers van veral huishoudelike geweld en verkragting seker kan wees dat hulle nie veroordeel sal word nie?

Vierdens: Maak seker dat mense inligting het oor waarheen om te gaan as hulle aangerand word. Gee nommers van hulporganisasies deur. Probeer julle indink in die situasie van ‘n vrou wat bv. in die nag van haar huis moet vlug: by wie gaan sy eerste aanklop, waar gaan sy bly, wat gaan sy daardie eerste nag benodig? Kry sisteme in plek om daardie vroue te help – slaapplek, toiletware, ens.

Ruim skenking deur Kerksondermure

Watertenks bring groot verligting vir Adelaide en Bedford

tenks1
Die Presbyterian Church of Africa Bedford ontvang hul watertenk.
tenks4
Huis Corrie Dreyer, 'n tehuis met 75 inwoners, se watertenk is by die siekeboeg geplaas, wat dit die nodigste het.
tenks3
Hier is die Bedford Retirement Village in Bedford se watertenk, gereed vir installering
tenks2
Die gemeente Arise and Shine in Adelaide het ook 'n watertenk gekry.
Die NG gemeente Kerksondermure in Centurion het 40 watertenks aan die droogtegeteisterde gemeenskappe van Adelaide en Bedford geskenk, vertel ds Paul Odendaal van Adelaide. Die tenks is aan verskeie organisasies regdeur die gemeenskap geskenk. Dit beteken dat eie water van dakke opgevang kan word en dat persone nie ver hoef te loop om water te gaan haal vir tuisgebruik nie.

Tenks is aan die plaaslike hospitaal, drie tuistes vir bejaardes, twee pre-primêre skole, vyf laerskole, die hoërskool en dan ook aan verskeie gemeentes geskenk. Van die groter instansies het meer as een tenk gekry. Sommige van die tenks is in gebiede waar daar geen munisipale water aangelê is nie.

Kerksondermure wou graag iets vir die gemeenskap doen en het 'n span gestuur wat plaaslik oor behoeftes kom navorsing doen het. Die donasie van watertenke het hieruit gevolg. Die plaaslike toekenning en verspreiding van die tenks is deur die NG gemeente Adelaide hanteer.

Sodra die Covid-pandemie agter die rug is, kom Kerksondermure weer kuier, vertel Paul. Daar het 'n band tussen die gemeentes en die gemeenskappe tot stand gekom.

Regering betrek kerke by gedragsverandering in stryd teen Covid-19

Kerkleier Malusi Mpumlwana lei ministeriële advieskomitee oor gedragsverandering

'n Nuwe ministeriële advieskomitee oor maatskaplike en gedragsverandering is op Dinsdag, 16 Junie, deur dr Zweli Mkhize, minister van gesondheid bekendgestel. Netwerk24 berig die minister het gesê die regering wil 'n minder afdwingbare benadering oor Covid-19 volg en dat mense eerder vrywillig die gesondheidsmaatreëls moet nakom. Gedragsverandering op voetsoolvlak is nodig. Kerke kan 'n wesenlike bydrae lewer.

Biskop Malusi Mpumlwana, algemene sekretaris van die SA Raad van Kerke (SARK), waarvan die NG Kerk lid is, is as voorsitter van die komitee aangewys. Ander geloofsleiers en tradisionele leiers is ook by die komitee betrek.
malusi_mpumlwana
Biskop Malusi Mpumlwana, algemene sekretaris van die SA Raad van Kerke waarby die NG Kerk ook geaffilieer is.
Die advieskomitee is 'n duidelik aanduiding dat inperking nie langer 'n enigste pyl in die regering se anti-Covid-19 koker kan wees nie. Mense moet verantwoordelikheid vir hul eie gesondheid neem. Die polisie en weermag kan nie onbeperk voldoening aan Covid-19 regulasies afdwing nie.

Die aanstelling van die komitee is ook 'n duidelik erkenning van die groot rol wat kerke en geloof in die SA-samelewing speel. SARK verteenwoordig 22 miljoen Christene in Suid-Afrika, waarby bykomend nog die lede van verskeie netwerke wat ook by SARK geaffilieer is, getel moet word.

Net na inperking is uit verskeie oorde vrees uitgespreek dat die regering eintlik kerke se stem stil wil maak. Sedertdien het pres. Ramaphosa moeite gedoen om kerke en ander geloofsgroepe se belangrike sosiale rol te beklemtoon. Die samestelling van die advieskomitee getuig van begrip die publieke sosiale impak van geloof.

Dit is nou tyd vir alle kerke - ook die NG Kerk - om hul verantwoordelikheid op te neem om die gedrag van Suid-Afrikaners positief te beïnvloed. Terselfdertyd is mens dankbaar oor die enorme impak wat kerke reeds maak. Maatskaplike ondersteuningsmeganismes, soos noodleniging, in die Suid-Afrikaanse samelewing sal sonder die rol van kerke onmiddellik in duie stort.

Lees ook die berig oor die SARK se sewepunt-strategie teen Covid-19 in hierdie uitgawe van Grens.Pos.

Oproep aan kerke om sewe gewoontes teen Covid-19 te vestig

"Gemeentes, span saam om koers van infektering te verlaag"

SARK-veldtog
Hierbo 'n snit uit 'n skrywe van die SA Raad van Kerke aan alle lidkerke. Gemeentes word in 'n refrein opgeroep om alle moontlike kanale te gebruik om die koers van infektering af te bring - "the drive to drive down the rate of infection" word dit genoem. Sewe praktiese stappe word gepromoveer.
Alle Christene in SA moet dringend saamspan om die infekteringskoers in SA te verlaag. Hiervoor moet ‘n formele platform vir samewerking geskep word. Projeksies dat sowat 40 000 tot 45 000 persone teen November 2020 in ons land kan sterf, moet gesystap word.

So skryf eerw Malusi Mpumlwana, algemene sekretaris, van die SA Raad van Kerke (SARK) in ‘n skrywe van 13 Junie 2020 aan die leiers van kerke en groepe. SARK organisasie verteenwoordig sowat 22 miljoen Christene, maar selfs meer as netwerke wat by SARK geaffilieer is bygetel word.

Die kerk moet bydrae dat die belangrike sewe aksies ter bestryding van die virus gevestig word. Dit behels:
  • Masker: Dra ‘n gesigmasker wanneer jy uitgaan
  • Afstand: Handhaaf fisieke afstand
  • Handdruk: Geen bladskud of drukkies nie
  • Was: Was hande met seep en water vir 20 sekondes
  • Gesig: Moenie aan jou gesig raak met ongewaste hande nie
  • Selfoon: Maak jou selfoon met seep en water of met reiniger skoon
  • Gebed: Bid vir genade en krag om korrek in alle omstandighede op te tree.
SARK vra dat kerke en geloofsformasies alle moontlike platforms, direkte kontak met lidmate, Twitter, Facebook. WhatsApp, en plakkate gebruik om bewusmaking van “The Drive to Drive Down Infection” in gemeenskappe te bevorder. Lidmate moet oortuig word om hierdie sewe aksies uit te voer en te bevorder.

Thomas Long and Walter Brueggeman in discussion

Preaching During a Time of Crisis

preaching-time-crisis
In this truly excellent discussion Thomas Long, Walter Brueggeman and others guide preachers to stay faithful to the gospel in their preaching during a time of crisis. Not to be missed.
How do we preach faithfully and prophetically during a pandemic and time of crisis, and manage the need for both pastoral and prophetic preaching? How do we deliver the truthful, powerful narrative of the gospel among the multiple narratives in our society? How do we preach challenging and compassionate messages that resist our cravings for certainty but declare boldly the confidence we have in God? What narratives (historical, cultural, socio-political, etc.) have shaped us that need to be abandoned in order to be faithful to the grand narrative of scripture and the gospel?

Join renowned scholars Walter Brueggemann and Tom Long as they discuss these pressing issues and more with Amy Miracle, Pastor of Broad Street Presbyterian Church in Columbus, Ohio and Adam Mixon, Pastor of Zion Spring Baptist Church in Birmingham, Alabama.

Piet Naudé, Stephan Joubert, David Kinnaman en ander in gesprek

"Die vrae wat Job gevra het, vra ons ook nou" - prof Piet Naudé

"Die vrae wat Job gevra het, vra ons ook nou," het prof Piet Naudé tydens Ekerk se maandelikse leergemeenskap op 11 Junie 2020 gesê. Die gesprek is aanlyn beskikbaar.

Verskeie teoloë en kundiges het aan die gesprek deelgeneem, maar veral Naudé en Joubert se bydraes het diep getref.
Van die ander uitstekende sprekers was David Kinnaman, president van die Barna Navorsingsgroep, en prof Stephan Joubert. Dit is net enkele van die hoogtepunte. Klik op die foto hieronder om die opname van die geleentheid te sien. Piet Naudé kom op minuut 55 aan die woord. Prof Stephan Joubert het die gesprek gelei.
stephan-joubert-leergemeenskap2

Teologies het ons met 'n sinkrisis te doen - Naudé


Prof Naudé, 'n teoloog en hoof van die US-Sakeskool, het gesê (kyk vanaf minuut 55 op bogenoemde skakel) ons beleef tans 'n gelyktydige krisis in die teologie, kerk en ekonomie. Ekonomiese vertroue is op 'n laagtepunt. Dit is 'n enorme krisis, vergelykbaar met Europa tydens die Tweede Wêreldoorlog.

Aan teologiese kant is daar 'n sinkrisis. Hoe is God betrokke by ons omstandighede. Hoe pas Christus se lyding in by die lyding wat ons tans beleef? Is ons lyding in lock down deel van die Heilige Gees se versugting saam met die skepping?

Hierdie krisis is sleg, maar dit is 'n vrugbare tyd.

Naudé het gesê daar is vyf wesenlike areas wat gelowiges in die toekoms gaan beïnvloed:
  • Tegnologie: wat gaan die impak daarvan op kerk en besigheid wees? Dit het 'n impak op bedienings- en sakemodelle, maar op 'n dieper vlak ook oor die etiek en siening van mens-wees van 'n tegnologies-gedrewe samelewing. Data is die nuwe olie. Kerk-wees post-Covid gaan anders lyk.
  • Ekologie: Die Covid-pandemie het vervoer (lug, motor en trein) tot stilstand geruk, en vir die aarde 'n bitter-nodige ekologiese sabbat gebring. Die Christelike tradisie in die Weste het groot skuld aan die ekologiese krisis omdat dit gebruik van die natuur deur die verskillende industriële revolusies gelegitimeer het - tot skade van die omgewing.
  • Sosiale sekuriteit vir mense wat uit die sisteem geval het. Hy prys die staat wat maandeliks R17-miljoen aan 'n sosiale vangnet vir die armes bestee. God is op 'n besondere manier die God van die weerlose. Dit vra ook 'n teologiese gesprek om seker te maak sosiale sekuriteit bly volhoubaar.
  • Globalisering: Covid is globaal en kan net globaal aangespreek word. Lande sal moet saamwerk. Soos die ekologie is dit 'n probleem waaraan alle lande moet saamspan. Die bewegings soos Brexit, "Making America great again", Putin wat Rusland wil opbou, moet teengewerk word. Die opkoms van nuwe nasionalismes is nie goed vir die globale uitdagings wat ons in die gesig staar nie. "Hoë nasionalismes" bring altyd konflik en selfs oorloë. Dit is dus kerke se plig om ekumenies saam te werk ten einde teologies aandag aan die globale probleme te gee.
  • Rol van die staat: wanneer die ekonomie in duie stort, verg dit dat die staat sterker op die voorgrond moet tree. Hulppakkette verg staatsintervensie. Deel van ons krisis is die geweldige lae vlakke van politieke vertroue in die regerende party en die staatsapparatuur. Hy bid vir die staat en die regering, ons het betroubare mense nodig wat met eerlikheid met staatsbronne omgaan.
Naudé het gewys op die belangrike rol wat gemeentes het om te speel. Hy sê Suid-Afrika sal in duie stort as die kerk en die burgerlike gemeenskap in die land wegval. "Ons het die hoogste aantal nie-regeringsorganisasies per populasie in die wêreld en dit is enorm."

Hy sê prakties is daar twee maniere wat die kerk op die Koronavirus-krisis moet reageer:
  • Eerstens moet kerke soos die Barmhartige Samaritaan op die onmiddellike krisis reageer. Die kerk moet kos gee by skole en sopkombuise oopmaak.
  • Tweedens moet die kerk ook gaan kyk hoe ons oor grense heen met mense kan saamwerk. Gemeentes van dieselfde dorp móét saam werk. Die kerk móét ekumenies saam werk. Dit is al hoe ons hierdie krisis gaan oorleef.
Prof Stephan Joubert het in sy bydrae (wat by 1 uur 50 minute begin) gepraat oor die verharding wat wêreldwyd ingetree het. Die nuwe werklikheid vra nie soseer probleemoplossing nie (dit lewer nog nie 'n positiewe bydrae nie), maar daadwerklik opbouende optrede. "Stoot die positiewe op na daar waar God dit wil hê." Ons moet beide groepsdruk en ons voorkeur vir die negatiewe agterlaat. Hy het oor 'n nuwe teologie, een wat met God se kyk kyk, 'n baie waardevolle inset gelewer.

Praktiese raad

Hoe om fopnuus en waninformasie op die internet te herken en te bekamp

Waninformasie op die internet, fopnuus, doelbewuste misleiding en onbedoelde verspreiding van vals nuus is 'n enorme probleem. Die Daily Maverick het op sy Insider-program twee uitstekende webinaars gehou waarop kundiges uitgewys het hoe gewone mense die geldigheid van inligting kan verifieer en hoe om agter die kap van verspreiders van waninformasie se byl te kom.

Hieronder is twee skakels (klik op die grafika) na die twee gesprekke. Ironies hoe die belofte van die vrye vloei van inligting op die internet vinnig 'n nagmerrie geword het.
fight-misinfo-prt1
Klik hierbo vir die eerste gesprek oor die bekamping van waninformasie op die internet
fight-misinfo-prt2
Klik hierbo vir die tweede gesprek wat handel oor die herkenning van waninligting

VBO: Excelsus se VBO-jaarprogram vir 2020

ExcelsusLogo
Klik hier om Excelsus, die VBO-sentrum aan die Universiteit van Pretoria, se 2020-jaarprogram vir VBO af te laai. Danksy Covid-19 vind die meeste opleiding aanlyn plaas, en is dus maklik toeganklik en bekostigbaar.

CLF se boeke beskikbaar by Van Schaik boekwinkels en Christian Connexion

CLF se boeke is by 23 Van Schaik boekwinkels landswyd, sowel as by drie Christian Connexion winkels beskikbaar. Verder is publikasies van Metodiste boeke by CLF Bloemfontein en aanlyn winkel beskikbaar. Besoek gerus CLF se aanlynwinkel of CLF se boekwinkel in Bloemfontein by die Tweetoringkerk.

Webblaaie wat jy kan besoek sonder enige datagebruik

web-graphic
Die Assosiasie vir Internetdiensverskaffers van SA het aangekondig dat sowat 1 000 plaaslike webblaaie reeds geregistreer is op 'n zero-gradering. Dit beteken dat alle Suid-Afrikaners hierdie webblaaie kan besoek oor mobiele of vaste netwerke sonder dat dit jou enige data kos. Die reëling geld solank SA in 'n Covid-19-ramptoestand bly.

Hier is die lys, wat elke Maandag opdateer word. Dit sluit verskeie opvoedkundige hulpmiddels in. Lees meer.
facebook twitter